idecs.org
Hoa thiên lý
Đợn vị thực hiện: Viện Phát triển Kinh tế, Văn hoá, Xã hội số
Thời gian: Bắt đầu tháng 01/2025
Nội dung: Trồng tại giàn hoa 50m2
Các bước thực hiện: Làm đất, bón lót phân hữu cơ, mua giống, trồng cây
Giống cây: từ Học viện nông nghiệp Việt Nam
Chăm sóc: Tươí cấy b bón phân hữu cơ, (phân gà ủ vi sinh emmunive), phân NPK...
Kết quả: Hiện cây đang lớn
Cây thiên lý là loại cây dây leo có thể vươn dài tới 5m. Thân cây mềm nhưng rất dai và khi già sẽ chuyển từ màu xanh lá cây sang màu nâu. Khi thân còn non sẽ có lông. Lá có hình trái tim, màu xanh lục nổi rõ gân lá, mọc thành từng cặp đối nhau. Trên lá có lông tơ.
Hoa thường xuất hiện ở các nách lá, ban đầu có màu xanh lục, nở thành từng cụm. Chúng nở thành chùm, có khi 10 bông hoặc có khi lên đến 30 bông. Mỗi bông hoa có đường kính khoảng 1,5cm. Hoa nở chậm rãi thành 5 cánh. Vì nở lần lượt nên thường mỗi khi tới mùa sẽ cho rất nhiều hoa. Hoa nở nhiều vào khoảng mùa hè nhưng đôi khi cây cũng có hoa lác đác. Ban đầu hoa có màu xanh lá cây, khi nở chuyển dần sang màu vàng. Hoa rất thơm, đặc biệt vào buổi tối.
Cây cho quả hình mũi mác. Quả khá lớn, có thể dài tới trên 10cm và rộng 4cm. Trên vỏ không có lông. Bên trong có nhiều hạt.
Hoa được sử dụng trong các món tráng miệng và làm cảnh trong các bó hoa và vòng hoa. Dây leo của cây rất dai và có thể được sử dụng làm dây thừng. Gỗ có thể được sử dụng để xây dựng trong một số trường hợp. Cây cũng đã được sử dụng cho các mục đích y học cổ truyền, làm thuốc hạ sốt, thuốc giải độc, thuốc an thần và giảm đau xương sống.
Hoa thiên lý được trồng phổ biến ở các vùng đồng bằng Việt Nam. Chúng được tận dụng để vừa làm cảnh vừa lấy bóng mát vừa làm thực phẩm. Thời xưa, cây thiên lý chỉ phổ biến nhiều ở miền Bắc nên còn có tên tiếng Anh là "Tonkin creeper" (Tonkin = địa danh Bắc Kỳ do vua Minh Mạng đặt).
Trước đây, người ta tìm thấy chúng ở những khu rừng thưa. Vì ăn rất ngon và lành tính nên chúng được đưa về trồng ở nhiều nơi và dần lan ra nhiều đất nước cả châu Âu và châu Á như Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc. Người dân ở Hawaii và các nước châu Âu trồng cây này để trang trí không gian và lấy hoa chế biến các món ăn hấp dẫn.
