Việt Nam 2023 phát triển nhanh thuộc nhóm đầu thế giới với quy mô GDP khoảng 435 tỷ USD, hơn gấp đôi 2013(214 tỷ), cao hơn năm trước gần 30 tỷ USD (mức tăng cao thứ nhì chỉ sau 2022). GDP tăng thêm là 30 : 435 = 6%tính theo tỷ giá USD cao hơn năm 2022.(cao gần gấp đôi tăng trưởng bình quân toàn cầu).Nghĩa là mức tăng GDP thực tế cao hàng đầu 2 năm liên tiếp. Phải có sự phát triển hiệu quả thực chất cả về số lượng và giá trị từ nội lực (trong khi nhập khẩu giảm) thì mới có kết quả xuất siêu, cán cân thương mại, dự trữ quốc gia, thu nhập đầu người…đạt toàn diện như vậy.
Các thành tựu này đã được hầu hết trong nước và quốc tế thừa nhận. Báo cáo tóm tắt nghiên cứu cạnh tranh này xin được phép chỉ tổng hợp những phân tích cơ bản của những thành tựu này theo chính sách thương mại và cạnh tranh trong lưu thông.
1.THẾ GIỚI BẤT ỔNVÀ VI PHẠM CẠNH TRANH NHIỀU HƠN.
1.1 Cạnh tranh bất bình đẳng và lạm dụng sức mạnh làm mất an ninh và gây hạn chế cạnh tranh.
Cạnh tranh Đông -Tây tăng nhiệt từ Châu Âu lan rộng sang Trung Đông và Trung Á, kéo theo giá lương thực và năng lượng đã tăng cao bất hợp lý.
Đổ vỡ một số ngân hàng lớn ở Mỹ đã ảnh hưởng xấu nghiêm trọng đến thị trường vốn toàn cầu.
Mặc dù đỉnh lạm phát đã qua nhưng tác động của nó vẫn tồi tệ cho năm 2023. Xảy ra tình trạng giảm phát ở một số thị trường.
1.2 Quy luật cạnh tranh tác động mạnh mẽ đến tự nhiên, kinh tế, xã hội.
Cả nắng hạn và mưa lũ đều cực đoan hơn trước gây thiệt hại lớn hơn dự báo.
Xung đột quân sự bất ngờ phá vỡ hòa bình ổn định tại nhiều khu vực hơn năm trước.
Các cân đối cung cầu về năng lượng và lương thực liên tiếp bị biến động đứt gãy.
Mỹ kích thích tiêu dùng bằng cách giảm thuế cho hàng sản xuất trong nước là để giảm giá thành, thúc đẩy cạnh tranh giảm giá bán, tăng số lượng và thị phần của hàng nội địa. Nhật đưa ra gói hỗ trợ 113 tỷ USD để giảm giá thành nhằm thúc đẩy cạnh tranh, khuyến khích tiêu dùng.
EU gia hạn áp dụng giá trần đối với năng lượng là để ngăn chặn vi phạm cạnh tranh tăng giá bất hợp lý, thúc đẩy cạnh tranh thay thế các nguồn hàng có giá thành cao. Xử lý nhiều doanh nghiệp lạm dụng vị thế để tăng giá bất hợp lý.
Nga mở rộng thị phần, tăng số lượng và giảm giá bán hàng hóa cho Trung Quốc, Ấn độ…Trung Quốc giảm lãi suất để giảm giá thành nhằm đẩy mạnh cạnh tranh, khuyến khích tiêu dùng. Xử lý các doanh nghiệp lạm dụng vị thế, hạn chế cạnh tranh.
2.VIỆT NAM QUẢN TRỊ QUỐC GIA HIỆN ĐẠI, CẠNH TRANH HIỆU QUẢ.
2.1 Chính sách mới của Chính phủ.
Thực hiện Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng “quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, cạnh tranh hiệu quả” và Kết luận của Bộ Chính trị về Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ trưởng Công thương đã trình Thủ tướng và CP ban hành Nghị định quy định chức năng nhiệm vụ của Ủy ban cạnh tranh Quốc gia và thẩm quyền, trách nhiệm của các thành viên, với cơ cấu bao gồm các công chức, chuyên gia, nhà khoa học của Bộ Công Thương và các Bộ, ngành.
Đây là cơ quan tiến hành tố tụng để xử lý các vụ việc cạnh tranh trên cơ sở tổ chức lại Hội đồng cạnh tranh, Cục Cạnh tranh và các cơ quan cạnh tranh trước đây. Pháp luật cạnh tranh của VN cơ bản tương thích với quốc tế nhưng quan trọng hơn là đã thể chế đầy đủ đường lối của Đảng CSVN. Vừa tôn trọng quy luật cạnh tranh vừa đảm bảo được định hướng XHCN.
Vậy nên đã có ý nghĩa cảnh báo rất lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp và các chủ thể sản xuất kinh doanh cạnh tranh trên thị trường ngay từ đầu năm. Đồng thời cũng thức tỉnh người tiêu dùng trong việc lựa chọn hàng hóa dịch vụ và giám sát cạnh tranh. Đặc biệt là trong bối cảnh các nước và thị trường lớn đang ra sức lạm dụng vị thế sức mạnh gây ra nhiều biến động bất thường và trừng phạt lẫn nhau.
2.2 Nhiều phương thức kiểm soát mới theo pháp luật cạnh tranh.
Thủ tướng CP yêu cầu tôn trọng quy luật cạnh tranh, ổn định kinh tế vị mô, đảm bảo độc lập tự chủ gắn với chủ động hội nhập hiệu quả. Không hình sự hóa vụ việc kinh tế nhưng phải xử lý vi phạm để bảo vệ cái đúng.
Bộ trưởng Công Thương đã chuyển nhanh từ quản lý trên thị trường sang kiểm soát sâu từ đầu nguồn sản xuất và nhập khẩu theo dòng chảy thương mại đến tận tiêu dùng. Rà soát, thanh kiểm tra để củng cố theo hệ thống các ngành hàng lớn và thiết yếu. Từ đó đã kịp thời chấn chỉnh nhiều nhà máy, doanh nghiệp cắt giảm sản xuất và nhập khẩu, hạn chế bán hàng.
Kịp thời đẩy mạnh cạnh tranh để phát triển sản xuất hàng hóa, khơi thông dòng chảy thương mại, mở rộng xuất nhập khẩu và định hướng tiêu dùng, tăng mạnh quy mô GDP năm 2023. Đã tạo lập môi trường cạnh tranh để tăng sản lượng hàng hóa trong nước, hạ giá thành sản phẩm, đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng, lương thực, hàng thiết yếu và bảo vệ tiêu dùng, kiểm soát lạm phát. Đã mở rộng thị phần, tăng sản lượng, tăng xuất siêu và dự trữ ngoại tệ, cạnh tranh hiệu quả với hàng ngoại nhập, góp phần giảm bớt nhập khẩu, dùng hàng Việt thay thế hàng nhập ngoại.
2.3 Ứng dụng công nghệ mới để xử lý kịp thời các ách tắc trong lưu thông phân phối.
Chuyển nhanh từ quản lý trên thị trường sang kiểm soát cạnh tranh từ đầu nguồn sản xuất và nhập khẩu đến phân phối lưu thông tới tận tiêu dùng cuối cùng. Kiểm soát từ giá thành sản phẩm đến giá cả hàng hóa để điều tiết lợi nhuận, kiềm chế lạm phát và xử lý vi phạm cạnh tranh về hạn chế cạnh tranh, tăng giảm bất hợp lý, tạo khan hiếm giả tạo, cạnh tranh không công bằng. Áp dụng quy định của pháp luật cạnh tranh đối với lĩnh vực độc quyền nhà nướcvề truyền tải và điều tiết Điện. Ứng dụng Hợp đồng cùng Hoá đơn và Thống kê-Kế toán điện tử đối với Xăng dầu…
3.NHIỀU THÀNH TỰU CAO NHẤT MỌI THỜI KỲ
3.1 Tổng sản phẩm nội địa (GDP) đạt mức cao chưa từng có.
GDP năm 2023 ước đạt 435 tỷ USD. Mức cao nhất các năm qua. Tăng thêm gần 30 tỷ usd so với năm trước và là mức tăng thêm cao thứ 2 chỉ sau năm 2022.
Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất vì đó chính là “cái bánh” của cả nước. Mọi chỉ tiêu khác đều lấy chỉ tiêu này để so sánh và tính toán. Quốc tế cũng lấy chỉ tiêu này để xếp hạng thứ tự các nền kinh tế trên thế giới.
Nó có vai trò quyết định chứ không phải các chỉ tiêu tốc độ. Ví dụ như năm 2022, tốc độ tăng của Năng suất lao động không cao nhưng GDP vẫn rất cao. Một số chỉ tiêu tốc độ bình quân là được tính theo phương pháp bình quân gia quyền của số lượng các mẫu ổn định theo giá so sánh. Nhưng dữ liệu đầu vào này thường dần lạc hậu và không cập nhật những sản phẩm hàng hoá và dịch vụ ngành nghề mới thường có tốc độ tăng cao hơn ở các nước đang phát triển như Việt Nam.
3.2 Xuất siêu đạt cao gấp nhiều lần các năm trước.
10 tháng 2023 xuất siêu gần 25 tỷ USD làm tăng cao dự trữ ngoại tệ, cán cân thương mại dương cao, ổn định tỷ giá và kiềm chế lạm phát.
Kim ngạch xuất siêu là biểu hiện bằng tiền của giá trị gia tăng do lao động sản xuất chế biến nguyên liệu nhập khẩu kết tinh trong sản phẩm hàng hoá xuất khẩu tăng thêm. Nó đóng góp trực tiếp vào GDP.
Xuất siêu đạt cao còn khẳng định trong bối cảnh toàn cầu khó khăn như vậy nhưng sản phẩn hàng hoá và sức lao động Việt Nam vẫn cạnh tranh thắng lợi và được tín nhiệm tin dùng cao trên thế giới.
3.3 Đảm bảo an ninh toàn diện với dự trữ cao nhất.
An ninh năng lượng được đảm bảo và có nhiều đổi mới, nhất là khâu lưu thông. Thủ tướng Cp và Bộ trưởng Công thương đã kiên trì nhưng quyết liệt đưa những dự án thua lỗ vào vận hành có kết quả đã bổ sung tích cực cho nguồn năng lượng; Trực tiếp ban hành Quy hoạch điện 8 và Kế hoạch thực hiện đã đảm bảo cho phát triển năng lượng bền vững; Tăng cường và lập mới về Điều độ điện, Cung cấp than, Phân phối xăng, Xuất khẩu dầu …là đã tạo ra nhiều ngành nghề việc làm và giá trị mới.
Tăng thêm một vụ lúa, tuy là giống ngắn ngày nhưng vẫn tiêu thụ hết với giá cao. Không những đảm bảo dự trữ và nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu số lượng lớn với trách nhiệm cao cho an ninh lương thực toàn cầu.
Dự trữ ở mức cao nhất về lương thực, năng lượng, nguyên liệu. Xử lý kịp thời và sát thực về an ninh an toàn hồ đập, thiên tai, cháy nổ…đã hạn chế tối đa các thiệt hại, giữ vững an ninh quốc gia trong bối cảnh quốc tế biến động vô cùng phức tạp và khó lường.
4.MỘT VÀI KHOẢNG TRỐNG VÀ GÓC KHUẤT TRONG LƯU THÔNG.
Khá nhiều giá trị sản phẩm hàng hóa nhà ở không được thống kê, hạch toán đầy đủ. Tử đó định giá bất hợp lý, phá vỡ môi trường kinh doanh cạnh tranh theo pháp luật. Họ trốn thuế khá lớn, làm giảm GDP và thu nộp ngân sách.
Nếu kiểm tra tại cơ quan Thuế và Cấp sổ đỏ thì sẽ thấy nhiều căn hộ được chủ dự án ký hợp đồng ngoại giao bán thấp hơn mặt bằng giá chung cùng loại để lôi kéo khách hàng. Hợp đồng ghi giá chưa thuế. Người mua nộp đủ tiền nhà và thuế. Nhưng sau khi ký bàn giao xong rất lâu mới xuất Hoá đơn đỏ chỉ ghi giá bán thấp. Bỏ ngoài sổ sách khá lớn tiền bán hàng và chiếm đoạt 1 phần tiền thuế khách hàng đã nhờ nộp cho nhà nước. Đồng thời chủ dự án trốn khá nhiều thuế thu nhập.
Các dự án thực hiện đúng pháp luật thì không thể cạnh tranh được với những vi phạm này, dẫn đến thua lỗ. GDP bị bỏ ngoài và ngân sách bị thất thu đối với những hàng hóa căn hộ này. Nhà nước có vốn ở đây nhưng không quản lý được nên cũng bị mất. Chỉ chủ dự án biết rõ hành vi này vì Hoá đơn đó không giao cho khách hàng mà nộp thẳng cho Cơ quan tài nguyên làm Sổ rồi lưu luôn hồ sơ tại đó.
4.2 Lĩnh vực vận tải, tín dụng, bảo hiểm đôi khi bị đa cấp bất chính lợi dụng.
Năm 2014, Thủ tướng chỉ cho phép thí điểm thay thế Hợp đồng giấy trong vận tải bằng Hợp đồng điện tử ở loại hình vận tải có Hợp đồng giấy, đồng thời phải đảm bảo cạnh tranh và hỗ trợ quản lý. Khi đó chỉ có khoảng 3000 Hợp đồng giấy được phép. Vậy nhưng Bộ đã triển khai xuống 5 Sở thực hiện đối với tất cả 6 loại hình vận tải. Làm cho số xe tham gia lên đến 30.000 chiếc mà chỉ 2 doanh nghiệp kiểm soát. Hợp đồng điện tử này rất bất bình đẳng và không đúng với pháp luật của Việt Nam. Các cơ quan nhà nước không quản lý được. Hãng xe đã vi phạm Luật cạnh tranh nên đã bị Cơ quan điều tra kết luận vi phạm. Nhà xe ThanhBuoi đã vi phạm từ lâu nhưng không bị xử lý. Họ tiến hành bán hàng đa cấp ngoài bến xe cố định nhưng chỉ hợp đồng điện tử trực tiếp với hành khách bằng điện thoại cá nhân rồi thu tiền mà không xuất vé. Cơ quan quản lý không thống kê và kiểm soát được. GDP bị bỏ sót nhiều, Thuế bị thất thu lớn.
Luật Cạnh tranh 2004 chỉ khái niệm và quy định cấm về hành vi “bán hàng đa cấp bất chính”, không quy định về cấp phép hoạt động nào, năm 2018 đã sửa đổi bỏ hết các quy định về đa cấp. Thế giới cũng chỉ có quy định về kiểm soát hành vi “tiếp thị đa cấp” và “bán hàng trực tiếp ngoài điểm bán cố định”. Nhưng trong Nghị định 42/2014/NĐ-CP khái niệm loại hình “Kinh doanh theo phương thức đa cấp” và được cấp Giấy Chứng nhận. Vậy nên năm 2015 nở rộ Giấy phép bán hàng đa cấp. Đại diện cho các pháp nhân này tại các địa phương chỉ là các cá nhân. Họ được tuyển dụng vừa làm người lao động vừa làm thành viên lại là người tham gia bán hàng và được phong là người đại diện theo Hợp đồng không đúng mẫu của Hợp đồng lao động. Nay chuyển thành Hợp đồng điện tử thì lan rộng khắp vùng nông thôn, miền núi, trường học, bệnh viện …mà không cần hiện diện nên không đăng ký với địa phương.
Ngân hàng SCB đã tăng lãi suất bất hợp lý và bán bảo hiểm, trái phiếu theo hình thức đa cấp bất chính. Dẫn đến phải giám sát đặc biệt. Ảnh hưởng dây chuyền đến cả nền kinh tế, giá thành hàng hóa và chi phí doanh nghiệp tăng cao, không cạnh tranh được, đơn hàng giảm nhanh.
4.3 Lĩnh vực Khoa học, Văn hóa, Giáo dục lãng phí rất lớn.
Các công trình nghiên cứu, đề tài…đã được nghiệm thu thì nó có giá trị ít nhất cũng bằng số kinh phí được quyết toán. Nhưng khi ứng dụng thì nó không được “thương mại hóa” để thu tiền dù chỉ cần bằng với giá thành của sản phẩm khoa học đó. Ví dụ như 19 tỷ đồng kinh phí nghiên cứu KitTest …nếu được bán kết quả cho doanh nghiệp thu tiền về ngân sách thì không bị hậu quả lớn như vậy.
Bộ GD nếu giữ lại phiên bản bộ SGK đã có và bổ sung sửa đổi nội dung cần thiết rồi tính thêm phần nhà nước bù lỗ vào giá thành sản phẩm mới thì vẫn được thị trường cạnh tranh chấp nhận giá mới cao hơn trước nhưng vẫn phù hợp hơn với đa số học sinh. Nó cũng làm cho các bộ sách GK xã hội hóa sẽ tự điều chỉnh lại cho phù hợp hơn để cùng cạnh tranh phát triển, xã hội không phải chịu giá bất hợp lý.
Các hãng Phim lớn vừa sản xuất vừa nhập khẩu vừa phát hành nên họ độc quyền các bộ phim đó. Họ thường lạm dụng vị thế để quảng cáo và áp đặt các rạp chiếu đồng loạt chỉ chiếu các bộ phim đó trong các phòng rộng vào khung giờ vàng, thu lợi rất cao. Các chủ thể hoặc bộ phim khác không cạnh tranh được và thu hẹp dần. Cụ thể như hãng phim truyện Việt Nam…
5. ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP.
5.1 Truyền lửa cạnh tranh và thương mại đến tận doanh nghiệp, lao động, hàng hóa Việt.
Đường lối mới và thực tiễn 2023 đã cho thấy rõ “cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh” là phải cả đối với hàng hóa, doanh nghiệp và quốc gia. Nó cũng chính là giải pháp chủ yếu để “phát triển kinh tế xã hội và ngân sách nhà nước”.
Thực tế 2023, dầu thô cùng lương thực và hàng trăm tỷ USD hàng Việt đang cạnh tranh thắng lợi trên thị trường quốc tế dù chất lượng hàng hóa và năng suất lao động không phải đã cao. Đó là do năng lực thương mại và ý thức cạnh tranh đã được quan tâm với trách nhiệm cao hơn của nước ta ở thị trường quốc tế và với hàng hóa ngoại.
Nhưng hoạt động thương mại và cạnh tranh của ngành năng lượng ở thị trường trong nước còn có những hạn chế dẫn đến một số sự cố, gây thiệt hại. Nó đang bị gắn chặt và phụ thuộc quá mức vào sản xuất và những quyết định hành chính. Chính sách thương mại và pháp luật cạnh tranh trong ngành này rất mờ nhạt nên có những vi phạm dù không cố ý. Cần phân định rõ và thống nhất lại các loại hình: sản xuất, đầu mối, nhập khẩu, cung ứng, điều độ, phân phối, tổng đại lý, đại lý, bán buôn, bán lẻ, xuất khẩu, nhượng quyền, trong hoặc ngoài hệ thống…chưa có quy định cụ thể để phân biệt trong Luật nào.
Pháp luật cạnh tranh được thị trường thương mại tự do đề cao như “Hiến pháp củathị trường”. Chính sách thương mại và pháp luật cạnh tranh của nước ta được đánh giá là đầy đủ và tiến bộ hàng đầu thế giới. Vừa đảm bảo sự vận động khách quan của quy luật cạnh tranh và sự tương thích với quốc tế mà lại thể chế đầy đủ đường lối của Đảng và định hướng XHCN. Vậy nên cần được áp dụng mạnh mẽ toàn diện, nhất là những lĩnh vực pháp luật chuyên ngành chưa điều chỉnh hoặc còn để mở.
Cần đảm bảo tính thương mại và cạnh tranh theo pháp luật trong lưu thông năng lượng. Lựa chọn mua hàng với giá từ thấp đến cao và bán nhiều giá thấp bán ít giá cao. Đây là nguyên tắc cơ bản của thương mại và cạnh tranh (nhưng ngành Điện trước nay đều ngược lại). Nhà nướcchỉ quyết định về giá cả, số lượng, phạm vi thị trường đối với truyền tải và điều tiết Điện. Phần còn lại thì Nhà nước đưa ra quy định rồi lập ra Hội đồng trong đó có chuyên gia độc lập để quyết định và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Doanh nghiệp phải tuân thủ các quy định về cấm lạm dụng vị thế thống lĩnh, độc quyền và sức mạnh thị trường của mình.Các nhà máy lọc dầu trong nước và đầu mối nhập khẩu cần được định giá xăng dầu phù hợp với giá thành sản phẩm và giá trần bán lẻ. Cấm việc lạm dụng vị thế thống lĩnh để tăng giảm giá bất hợp lý hoặc đơn phương cắt giảm số lượng hàng hóa sản xuất, phân phối so với trước đó.
Các doanh nghiệp vật tư, nguyên liệu, lương thực, chăn nuôi,... có vị trí thống lĩnh ở từng địa phương, khu vực cần phải căn cứ vào giá thành sản phẩm của mình để định giá phù hợp, cấm tăng giảm giá bất hợp lý và chủ động cắt giảm sản lượng sản xuất, phân phối cho khách hàng. Cổ phiếu, trái phiếu, Bất động sản cũng là hàng hóa. Lãi suất ngân hàng, bảo hiểm, trái phiếu…cũng là giá cả. Nó cũng cần phải tuân thủ pháp luật cạnh tranhcấm tăng giảm giá bất hợp lý.
5.2 Xử lý kịp thời các vi phạm cạnh tranh và thị trường.
Khác với xử lý vi phạm hành chính. Khi tiến hành xử lý vi phạm cạnh tranh thì phải thành lập Hội đồng và áp dụng đúng, đủ trình tự tố tụng để tổ chức điều trần, tranh tụng thỏa đáng. Trước khi xử lý phải có Báo cáo điều tra chính thức.
Quyết định xử lý là của Hội đồng biểu quyết đa số, tương đương Bản án sơ thẩm. Dù không có khiếu nại hay yêu cầu giải thích thì vẫn phải sau 1 tháng kể từ ngày ban hành thì mới có hiệu lực và phải tống đạt trong 1 tuần. Các chủ thể còn có thêm 1 tháng nữa để thi hành kể từ khi Quyết định có hiệu lực. Nếu chưa chấp nhận hoặc chưa thể thi hành được nội dung nào thì chỉ cần khiếu nại hoặc đề nghị giải thích thì tự nhiên nội dung đó được kéo dài cho đến khi được giải quyết. Việc giải quyết khiếu nại cũng phải do Hội đồng xem xét và ban hành Quyết định giải quyết, tương đương như Bản án phúc thẩm. Nếu không chấp nhận thì khởi kiện ra Tòa án.
Mỗi địa phương cấp Tỉnh, Huyện, Xã thường có 1 đến 3 chủ thể thống lĩnh hoặc độc quyền thị trường này. Cơ quan cạnh tranh cần điều tra sâu và xử lý điểm đối với các vi phạm của nhóm đối tượng đó.
Các doanh nghiệp chăn nuôi có vị thế thống lĩnh tại từng địa phương và có giá thành lợn hơi khoảng 50.000 đồng/kg nhưng lại tăng giá bán lên 70.000 đồng/kg hoặc giảm giá bán xuống 35.000 đồng/kg như vừa qua là dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh về lạm dụng vị thế thống lĩnh để tăng giảm giá bất hợp lý. Các cảng biển, nhà ga, sân bay thu phí cao hơn đối với doanh nghiệp mở tờ khai ngoài địa phương mình là phân biệt đối xử giữa các doanh nghiệp. Các nhà máy sản xuất và đầu mối nhập khẩu có thị phần từ 30% trở lên ở từng địa phương mà đơn phương cắt giảm sản lượng sản xuất và phân phối hoặc ấn định giá bất hợp lý so với giá thành thực tế là dấu hiệu lạm dụng vị thế để hạn chế cạnh tranh. Các cửa hàng cùng nhau tạm ngừng bán hàng hoặc hạn chế mua bán là cùng hành động để hạn chế cạnh tranh, tạo khan hiếm giả tạo là dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh. Các công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại mà lôi khéo khách hàng chuyển tiền gửi hoặc tiền mua cổ phiếu sang mua trái phiếu doanh nghiệp bằng cách so sánh lãi suất gây nhầm lẫn, thông tin sai sự thật, gian dối trong bảo lãnh…là dấu hiệu vi phạm cạnh tranh.
Những hành vi trên đây có thể chỉ là do khó khăn nên vô tình vi phạm nhưng cũng cần được xem xét, phân tích, xử lý kịp thời để cảnh báo, răn đe, giáo dục, tuyên truyền pháp luật cạnh tranh đối với doanh nghiệp vi phạm và thức tỉnh cộng đồng người tiêu dùng.
5.3 Tuân thủ pháp luật Thống kê-Kế toán và ứng dụng mạnh mẽ CN 4.0
Rất nhiều tổ chức và doanh nghiệp ngoài nhà nước cho rằng chỉ nộp thuế và có quyết toán thuế chứ không cần báo cáo thống kê và hạch toán kế toán. Họ áp dụng sổ sách điện tử theo quy định nội bộ. Điều này là vi phạm pháp luật Việt Nam.
Có những cơ quan nhà nước quyết định giá cả và thu chi quỹ quốc gia định kỳ nhưng không theo dõi thống kê kế toán, phụ thuộc cơ quan khác không cùng hệ thống. Ban hành quyết định áp dụng cho thành phần ngoài nhà nước nên họ chỉ thấy lợi thì mới thực hiện còn nếu không thì cũng không kiểm soát được.
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư giúp những nước đang phát triển và chuyển đổi có thể tiến kịp các nước đi trước. Thực tế nước ta chỉ 2 năm nay GDP đã tăng thêm gần 70 tỷ usd, hơn 3năm trước. Đó là do Chính phủ số đã ứng dụng mạnh mẽ CN 4.0 để quản trị và điều hành một cách khoa học và sát thực. Điều đó cần được nhân rộng để chuyển đổi số cho nền kinh tế và toàn xã hội.
Cạnh tranh không công bằng và trừng phạt thương mại lẫn nhau đã làm cho toàn cầu 2023 khó khăn hơn năm trước. Mặc dù vậy, thành tựu cơ bản của nước ta cả về GDP, Xuất siêu, Dự trữ, Tiêu dùng, Sản xuất công nghiệp 4.0…đều đạt kết quả chưa từng có. Điều đó đã khẳng định sự đúng đắn của đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chủ động hội nhập và cạnh tranh hiệu quả, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN của VIỆT NAM.
TS.Trần Mai Hiến 05.11.2023
